Inspiratielijst

Uitkomsten uit de bijeenkomst op 13 juni 2014

Prehistorie
Algemene opmerking: prehistorie is grote periode waarover onze kennis feitelijk zeer beperkt is; er kan gesproken worden van één grote leemte.

  • Lange termijn-aspecten
  • Lange termijn-aspecten in combinatie met landschap
  • Vergelijking met omliggende gebieden
  • Migraties (isotopen-onderzoek)
  • Waar woonden en leefden de mensen van de hunebedden?

Middeleeuwen
Algemene opmerking: samenwerking tussen archeologen en historici is voor deze periode waardevol.

  • Materiële cultuur
  • Landbouw, economie, nederzettingen, grafvelden: internationale vergelijking + herkomst spullen: handel
  • Begripsgeschiedenis ‘Landschap’ (bron: Schultengerechten)

Vroeg-moderne tijd (1500-1800)
Materiële cultuur (o.m. ook weer in samenwerking met archeologie)

  • Rol Stadhouders
  • Volkskunde (bron: Meertens-instituut)
  • Volkskunde in vergelijking met 19e en 20e eeuw
  • Drentse armoede in deze periode? Levensstandaard.
  • Ontstaan van provinciale grenzen (politiek, cultureel, economisch), mede in relatie tot regionale identiteit
  • Ontstaan institutionele structuur rond 1700 (kerspelen)
  • gedachtenwereld

19e en 20e eeuw

  • Ruimtelijk-economische ontwikkelingen (vergelijking 1870-1970; endogene ontwikkeling?)
  • Scheepsbouw
  • Ontwikkeling woonschepenbevolking
  • Arbeids-migratie (o.a. veenarbeid); gebruik maken van big data
  • Vergelijking met Duitsland: zuidoost-Drenthe met Emsland: rol van ondernemerscultuur en rol van overheden
  • Beeldvorming Drenthe: foto en film als bron
  • Materiële cultuur: foto en film als bron
  • Jeugdcultuur; ook vóór 1960
  • Omgang met landschap; o.m. fietsen, bos
  • Recreatie en toerisme (vb Drentse Aa gebied)
  • Molukse gemeenschap in Drenthe; integratie?
  • Welke mensen kwamen er in de Mij van Weldadigheid tussen 1823 en 1859 (ihb Veenhuizen) en hoe verging het hen na vertrek? Oftewel: werkte de opzet van de Mij?
  • NSB in Drenthe; wie waren de NSB-ers; wat waren de effecten op latere generaties?
  • Gemeentepolitiek: totstandkoming politieke partijen; lokale politieke besluitvorming; herkomst bestuurders; aanknopingspunten landelijke onderzoeken
  • WO II: tot nu veel ‘gekleurde’ publicaties en nog steeds beladen onderwerp; gevolgen vd oorlog voor Joodse inwoners; bronnen NA Bijzondere Rechtspleging; gebruik archeologie; inventarisatie materiele sporen (behoud + verhalen erbij); opname in cultuurhistorische waardenkaart op gemeenteniveau

Perioden-overstijgend (?)

  • Continuïteit van de bevolking van prehistorie tot nu? (life-lines; DNA)
  • Archeologie als bron voor toverij, magische rituelen e.d.
  • Inbedding van de geschiedenis van Drenthe in het nationale en internationale kader
  • Hoe besloten of open was de Drentse samenleving t.o.v. omliggende gebieden
  • Duits-Drentse verhoudingen; uitwisseling mensen, goederen, cultuur?
  • Samenbrengen archeologisch en historisch onderzoek voor periode tot op heden
  • Boerderijenonderzoek: systematisch dendrochronologisch onderzoek (vb boerderijen Orvelte); ontwikkelingen in constructies + hergebruik (per dorp); ontwikkelingen in bedrijfsvoering in relatie tot gebouw; vergelijking met omliggende gebieden (typisch Drents?); bewoningsgeschiedenis boerderijen; microniveau; dagelijks leven; dorpsontwikkeling
  • Krachten, disciplines bundelen: immaterieel erfgoed, volkscultuur, volksverhalen; landschapsgeschiedenis
  • Religie/kerken: kerkelijk leven; waarom staat de kerk op deze plek (bijdrage archeologie); bezit (inkopen; vermogen kerk: land etc.); Katholieke gebruiken, overlevering; overgang van vóór de reformatie naar 17e eeuw
  • Macht (interdisciplinair thema)
  • Biografieën van historische personen (netwerken van verzamelaars; intellectuele elite)
  • Volksgebruiken rond te vroeg/doodgeboren kinderen (taboe?); voor 20e eeuw: oral history?
  • Big data (digitaal) aanwenden voor demografisch onderzoek; daarbij: bundelen van gemeentelijke archieven tbv info over o.m.: Drentse architecten, dorpsontwikkeling, scholen, boerderijbouw, DLG, bouwdossiers
  • Koloniale geschiedenis (economische investeringen, Mij, slavernijgeschiedenis)
  • Landelijke onderzoeksprogramma’s NWO: Drenthe als case