Erfgoed doet er toe

Sluiter peter 123x82Aan het woord: Peter Sluiter, directeur van het Gevangenismuseum Veenhuizen. "Bezig zijn met de geschiedenis is mijn dagelijks werk", zegt Peter Sluiter "en ik vind het elke dag weer fascinerend om nieuwe feiten en verhalen te ontdekken. Als Gevangenismuseum willen we onze bezoekers laten zien hoe Nederland door

de eeuwen heen is omgegaan met mensen die strafbare feiten pleegden. Maar dat niet alleen, we willen die wetsovertreders ook een gezicht geven. En laten zien onder welke omstandigheden deze mensen leefden en tot hun strafbare daden kwamen."

Vanuit zijn werkkamer kijkt Peter Sluiter uit over de binnenplaats van het oude Tweede Gesticht, waar in de afgelopen jaren bijna 200 jaar duizenden ‘verpleegden’ en gedetineerden hebben rondgelopen, geleefd en gewerkt. Zo’n 80 jaar leefden de gedetineerden en hun bewakers in hetzelfde gebouw. Aan de buitenkant, in huisjes van zo’n 25 vierkante meter, de ambtenaren met hun gezinnen. Aan de binnenkant de verpleegden en gedetineerden in zalen met hangmatten en kale houten tafels en banken.

Hollands Siberië, zo is Veenhuizen in vroegere tijden ook wel genoemd. “De levensverhalen vertellen van al die landlopers, bedelaars, weduwen en wezen die uit de grote steden hier naar toegestuurd werden , daar kan de nieuwe digitale infrastructuur een belangrijke bijdrage aan leveren”, aldus Peter Sluiter.

Ontwikkeling gevangenisleven
"Erfgoed laat zien waar we als samenleving vandaan komen en hoe we ons hebben ontwikkeld", zegt Sluiter. "Hoe we vandaag de dag omgaan met gedetineerden komt niet zomaar uit de lucht vallen. Daar zit een ontwikkelingsgeschiedenis achter. We hebben bijvoorbeeld geleerd dat het eenzaam opsluiten van mensen schadelijk voor hen is. Binnen de muren van een gevangenis moeten gedetineerden daarom een zo normaal mogelijk leven kunnen leiden", is Sluiters overtuiging.

Met de erkenning als Unesco-werelderfgoed van de kolonie Veenhuizen in het vooruitzicht wil het Gevangenismuseum graag uitbreiden door het Tweede Gesticht z’n oorspronkelijke carré-vorm weer terug te geven. In deze ‘vierde vleugel’ wil het museum uitgebreid aandacht besteden aan de geschiedenis van de Maatschappij van Weldadigheid, van waaruit het gevangenisdorp Veenhuizen is ontstaan. "De Maatschappij van Weldadigheid was op wereldschaal een uniek initiatief met zeer vooruitstrevende bedoelingen", zegt Sluiter. "Mensen die zich niet gedroegen naar de regels van de samenleving werden daar niet langer alleen maar voor gestraft. Er werd ook geprobeerd hen te heropvoeden en nieuwe kansen te bieden. Daarmee werd Veenhuizen de bakermat van het Nederlandse gevangenissysteem waarin wordt geprobeerd straf te combineren met het toewerken naar een nieuw bestaan."

Peter Sluiter
Directeur van het Nationaal Gevangenismuseum Veenhuizen

vg0112049 1024