Meerwaarde monumenten voor toerisme

 sijoAan het woord: Sijo Dijkstra, adviseur Cultureel Erfgoed Drenthe (Steunpunt Erfgoed Drenthe). Het steunpunt heeft onder meer tot doel het stimuleren van informatie- en ervaringsuitwisseling. Dijkstra neemt je kort mee naar enkele monumenten in Veenhuizen. En wat is de meerwaarde van monumenten voor de toeristische sector?

Monumenten in Veenhuizen
Veel gebouwen die we kennen uit Veenhuizen zijn gebouwd door vader en zoon Metzelaar, die elkaar opvolgden als ingenieur-architect voor Gevangenissen en Gerechtsgebouwen bij het departement van Justitie. De gebouwentypologie sloot naadloos aan bij de hiërarchische opbouw van het gevangenisdorp. Hoe voornamer het gebouw, hoe hoger de functie van de bewoner. Dit principe werd ook doorgevoerd in het ontwerp van de bedrijfsgebouwen. Ook de voor Veenhuizen zo kenmerkende boerderijen van het ‘middenhuistype’ (gebouwd rond 1890) kenden een strikte scheiding van functies. Het verhoogde woonhuis wordt geflankeerd door twee aangebouwde schuren, waardoor de opmerkelijke langgerekte vorm ontstaat. De ene schuur werd ingericht als stal, de andere diende als opslagruimte.
 
DSCF0024

Foto: Boerderij Veenhuizer midden-type

Koepelkerk
De van oorsprong hervormde Koepelkerk aan de Hoofdweg is in 1825 gebouwd door aannemer H. Wind. Als voorbeeld voor het achtkantige gebouw gebruikte hij de Koepelkerk te Smilde. De eerste steen, die zich boven de hoofdingang bevindt, werd gelegd door Wilhelmina van den Bosch. Zij was de tweede echtgenote van Johannes van den Bosch, de oprichter van de Maatschappij van Weldadigheid. In het interieur van de kerk zijn nog diverse oorspronkelijke onderdelen aanwezig.

DSCF0011
 
Foto: Koepelkerk Veenhuizen

Buiten de kerk staan twee urinoirs waarlangs de in die tijd ‘onvrije bewoners’ werden geleid voor ze (veelal verplicht) de dienst bezochten.

Meerwaarde Monumenten voor het toerisme?
Monumenten hebben zelf uiteraard cultuurhistorische waarde maar kunnen niet los worden gezien van hun omgeving. Mensen zijn vandaag de dag in toenemende mate op zoek naar hun eigen verleden en naar verhalen die iets vertellen over een plek. Een monument is bij uitstek drager van die verhalen. Het gebouw laat namelijk iets zien van wat er vroeger op die plek is gebeurd en van de bewoningsgeschiedenis. De samenhang met andere (monumentale) gebouwen en de omgeving kan ons meer vertellen over bijvoorbeeld de geschiedenis en ontwikkeling van een dorp, stad of gebied. Recreëren op een plek met een afwisselende historische bebouwing is voor de gemiddelde toerist dan ook prettiger dan bijvoorbeeld in een nieuwbouwwijk met gelijksoortige gebouwen die weinig te vertellen hebben. Daarnaast levert ook herbestemming een belangrijke bijdrage aan het (her)beleven van monumenten en maakt een plek aantrekkelijker voor toeristen. Wat is er nou leuker dan dineren in een oude fabriek of boeken kopen of zwemmen in een kerk?

Sijo Dijkstra
Adviseur Cultureel Erfgoed
Steunpunt Erfgoed Drenthe